Võng mạc tiểu đường là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, võng mạc tiểu đường có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Trong bài viết ngày hôm nay, hãy cùng Bệnh Viện Mắt Sài Gòn Đồng Tháp tìm hiểu xem bệnh võng mạc tiểu đường có nguy hiểm không nhé.
Bệnh võng mạc tiểu đường là gì?
Võng mạc tiểu đường hay còn gọi là bệnh lý võng mạc do tiểu đường (Diabetic Retinopathy), là một biến chứng mắt phổ biến ở những người mắc bệnh tiểu đường type 1 hoặc type 2. Bệnh xảy ra khi lượng đường trong máu cao trong thời gian dài làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc. Khi các mạch máu này bị tổn thương, chúng có thể bị rò rỉ, tắc nghẽn hoặc phát triển bất thường, dẫn đến suy giảm thị lực.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), võng mạc tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người trưởng thành tại nhiều quốc gia, đặc biệt là những nơi tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường cao. Ở Việt Nam, theo thống kê từ Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam, khoảng 5-10% bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ phát triển võng mạc tiểu đường sau 15-20 năm mắc bệnh.
Bệnh được chia thành hai giai đoạn chính: Giai đoạn không tăng sinh (non-proliferative) và giai đoạn tăng sinh (proliferative). Giai đoạn đầu thường nhẹ, nhưng nếu không kiểm soát, bệnh có thể tiến triển nghiêm trọng, gây tổn thương vĩnh viễn.
Dấu hiệu nhận biết bệnh
Một trong những khó khăn lớn nhất khi đối mặt với võng mạc tiểu đường là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi thị lực đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến mà bạn cần chú ý:
- Giảm thị lực: Thị lực mờ dần, khó nhìn rõ các vật ở khoảng cách xa hoặc gần.
- Đốm đen hoặc vệt nổi trước mắt: Đây là dấu hiệu của hiện tượng xuất huyết trong mắt do mạch máu bị vỡ.
- Nhìn đôi hoặc méo mó: Hình ảnh có thể bị biến dạng, khiến việc đọc sách, xem tivi trở nên khó khăn.
- Mất thị lực đột ngột: Đây là dấu hiệu nguy cấp, thường xảy ra ở giai đoạn tiến triển của bệnh.
Nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân chính dẫn đến võng mạc tiểu đường là do lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt trong thời gian dài. Khi đường huyết cao, các mạch máu trong mắt bị tổn thương, làm giảm khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất cho võng mạc. Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng góp phần làm tăng nguy cơ:
- Thời gian mắc bệnh tiểu đường: Nguy cơ cao hơn ở những người mắc bệnh từ 10 năm trở lên.
- Kiểm soát đường huyết kém: Mức HbA1c cao (trên 7%) là yếu tố nguy cơ lớn.
- Tăng huyết áp và cholesterol: Những bệnh lý này làm nặng thêm tổn thương mạch máu.
- Mang thai ở phụ nữ tiểu đường: Có thể làm xuất hiện hoặc làm nặng hơn võng mạc tiểu đường.
Xem thêm: Các biến chứng nguy hiểm của tiểu đường
Bệnh võng mạc tiểu đường có nguy hiểm không?
Bệnh võng mạc tiểu đường cực kỳ nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Dưới đây là một số nguy cơ mà bệnh có thể gây ra:
- Mù lòa vĩnh viễn: Khi các mạch máu trong võng mạc bị tổn thương nghiêm trọng hoặc xuất huyết nhiều, thị lực có thể mất hoàn toàn.
- Bong võng mạc: Các mạch máu mới hình thành bất thường có thể gây bong võng mạc, dẫn đến mất thị lực đột ngột.
- Glaucoma (căng thẳng mắt): Tăng áp lực trong mắt do tổn thương từ võng mạc tiểu đường có thể gây đau và mất thị lực.
Theo thống kê từ National Eye Institute (NEI, 2023), võng mạc tiểu đường là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu ở người từ 20 đến 74 tuổi tại Mỹ. Tại Việt Nam, tỷ lệ mù lòa do biến chứng này cũng đang tăng lên, đặc biệt ở các khu vực đô thị.
Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nguy cơ này có thể được giảm thiểu. Vì vậy, việc kiểm tra mắt định kỳ và kiểm soát tốt bệnh tiểu đường là chìa khóa để ngăn ngừa biến chứng.
Điều trị như thế nào?
Kiểm soát bệnh tiểu đường
Bước đầu tiên và quan trọng nhất là kiểm soát đường huyết, huyết áp và cholesterol. Theo khuyến cáo của American Diabetes Association (ADA), bệnh nhân cần duy trì HbA1c dưới 7%, kiểm tra đường huyết thường xuyên và tuân thủ chế độ ăn uống, tập thể dục.
Tiêm thuốc nội nhãn
Tiêm nội nhãn là một trong những phương pháp điều trị tiên tiến và phổ biến nhất cho võng mạc tiểu đường, đặc biệt ở các trường hợp có phù nề hoàng điểm (diabetic macular edema) hoặc sự phát triển bất thường của mạch máu.
- Tiêm nội nhãn là gì? Đây là kỹ thuật đưa thuốc trực tiếp vào khoang thủy tinh thể của mắt (phần giữa giác mạc và võng mạc) thông qua một kim tiêm nhỏ. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc chống yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (anti-VEGF) như Lucentis, Eylea hoặc Avastin, và đôi khi là corticosteroid (như dexamethasone).
- Điều trị gì cho võng mạc tiểu đường? Tiêm nội nhãn chủ yếu được sử dụng để giảm sưng, ngăn chặn sự phát triển của mạch máu mới bất thường, và cải thiện thị lực. Thuốc anti-VEGF hoạt động bằng cách ức chế sự phát triển của mạch máu bất thường, trong khi corticosteroid giúp giảm viêm và phù nề. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả ở giai đoạn tăng sinh hoặc khi có tổn thương nghiêm trọng ở trung tâm võng mạc.
- Tiêm ở đâu? Tiêm nội nhãn thường được thực hiện tại các bệnh viện chuyên khoa mắt bởi bác sĩ nhãn khoa có kinh nghiệm. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đồng Tháp đang có dịch vụ điều trị bệnh võng mạc tiểu đường bằng tiêm nội nhãn. Trước khi tiêm, mắt sẽ được gây tê tại chỗ để giảm đau, và quy trình chỉ mất khoảng 15-30 phút. Sau tiêm, bệnh nhân cần được theo dõi để đảm bảo không có biến chứng như nhiễm trùng hoặc tăng áp lực trong mắt.
Can thiệp y tế
- Laser quang đông: Phương pháp này sử dụng tia laser để làm đông các mạch máu bị rò rỉ hoặc ngăn chặn sự phát triển của mạch máu mới. Tuy nhiên, phương pháp này có thể không hiệu quả ở tất cả các trường hợp và thường được kết hợp với tiêm nội nhãn.
-
Phẫu thuật: Trong trường hợp nghiêm trọng, như bong võng mạc hoặc xuất huyết nặng, phẫu thuật vitrectomy có thể được chỉ định để loại bỏ máu hoặc mô sẹo trong mắt.
Tại sao nên tiêm thuốc nội nhãn tại Mắt Sài Gòn Đồng Tháp
Trang thiết bị máy móc hiện đại
Mắt Sài Gòn Đồng Tháp tự hào là bệnh viện mắt có đầy đủ trang thiết bị hỗ trợ phục vụ khám và điều trị mắt chuyên sâu được nhập khẩu từ các thương hiệu nổi tiếng từ Anh, Đức, Mỹ… Bệnh viện còn sở hữu công nghệ phòng phẫu thuật hiện đại tiến tiến, đảm bảo mang lại chất lượng điều trị tốt nhất.
Xem thêm: Bệnh viện mắt ở Đồng Tháp: Uy tín, chất lượng, hiệu quả
Được tiêm bởi chuyên gia đầu ngành
Khách hàng được tiêm bởi Bác sĩ CKII Đoàn Quốc Việt, bác sĩ có hơn 30 năm kinh nghiệm trong điều trị các biến chứng về mắt do tiểu đường từ nặng đến rất nặng.
Quy trình kiểm soát chống nhiễm khuẩn
Tiêm nội nhãn là một quá trình đòi hỏi cần phải có sự vô trùng, do đó bệnh nhân sẽ được tiêm trong phòng mổ áp lực dương theo tiêu chuẩn của Châu Âu. Hạn chế được nguy cơ nhiễm trùng gây biến chứng mắt.
Tiêm không đau, an toàn
Quy trình tiêm thuốc nội nhãn tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đồng Tháp được thực hiện nhẹ nhàng, an toàn và không gây đau. Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc gây tê bề mặt nhãn cầu, bệnh nhân hầu như không cảm thấy đau. Quá trình tiêm chỉ mất vài giây, nhanh chóng và hiệu quả.
Xem thêm: Tiêm thuốc nội nhãn có đau không?
Tiêm tại Đồng Tháp, không cần phải di chuyển lên Sài Gòn
Tiết kiệm được thời gian, chi phí, bệnh nhân không cần phải di chuyển xa.